• Facebook
  • Instagram

 

 

 

 

"İŞ ve HEKİM"

İŞYERİ HEKİMLİĞİ KILAVUZU

Sürüm 1.1 (Nisan 2020)

Bu kılavuz işyeri hekimlerinin günlük pratiklerinde yol gösterici ve kolaylaştırıcı olmayı amaçlamaktadır. Kılavuzun resmi bir hüviyeti yoktur.

Kılavuz içeriği zaman içinde yeni sürümler yayınlanarak geliştirilecek ve güncellenecektir. Kılavuzda yer alan bilgiler tüm kullanıcılar tarafından serbestçe kullanılabilir ve kaynak gösterilmek şartıyla paylaşılabilir. Ancak kılavuzun tümünün veya bir bölümünün ticari amaçlarla çoğaltılmasına ve paylaşımına izin verilmez. Kılavuzla ilgili önerilerinizi "İletişim" bölümünden veya "isvehekim@gmail.com" adresinden iletebilirsiniz.

 

   "Sorumluluk Reddi Beyanını okumak için tıklayınız"

İÇİNDEKİLER

1. İŞYERİ HEKİMLİĞİ GENEL BİLGİLER

   1.1 İŞYERİ HEKİMLİĞİ SERTİFİKASI

        1.1.1 SERTİFİKA YENİLEME İŞLEMLERİ

   1.2 İSGKATİP

   1.3 SÖZLEŞMELER

   1.4 ZMSS

   1.5 İŞYERİ HEKİMLİĞİ İLE İLGİLİ MEVZUATLAR

   1.6 İSG YAZILIMLARI

   1.7 MEDULA

   1.8 E-İMZA ve E-REÇETE

1. İŞYERİ HEKİMLİĞİ GENEL BİLGİLER

İşyeri Hekimi görevlendirmesi: İşyerlerinde çalışan başına az tehlikeli işyerleri için 5, tehlikeli işyerleri için 10, çok tehlikeli işyerleri için 15 dakika işyeri hekimi görevlendirmesi yapılır. Az tehlikeli işyerlerinde 2000 çalışan için, tehlikeli işyerlerinde 1000 çalışan için, çok tehlikeli işyerlerinde 750 çalışan için tam zamanlı bir işyeri hekimi görevlendirilir.

İşyerindeki toplam çalışan sayısını hesaplamada öğrenci statüsündeki çırak ve stajyerler sayıya dahil edilmez.

Aynı işyerinde bir işyeri hekiminin tam zamanlı süresi dolmadan ikinci bir işyeri hekimi görevlendirilemez.

Fazla mesai ancak tek işyerinde çalışanlar tarafından yapılabilir.

İSGB veya OSGB’lerde görevlendirme zorunluluğu bulunan işyeri hekiminin ayrılması durumunda yerine 30 gün içerisinde aranan niteliklere uygun personel görevlendirilir ve Genel Müdürlüğe bilgi verilir.

Bireysel çalışan işyeri hekimleri için ikamet ettiği il ve komşu illerde çalışma kısıtlaması yoktur.

Tam zamanlı işyeri hekimliği 11.700 dakika, (195 saat veya 21,667 gün) olarak yapılır. Tek lokasyonda tam zamanlı işyeri hekimliği ise 13.050 dakika (217,5 saat) olarak fazla mesai ile yapılabilir.

1.1 İŞYERİ HEKİMLİĞİ SERTİFİKASI

İşyeri Hekimliği yapabilmek için öncelikle yetkilendirilmiş bir kurumundan İşyeri Hekimliği Eğitimi alınmalıdır. Sonrasında, ÖSYM tarafından yılda iki kez (Mayıs ve Aralık aylarında) yapılan sınava girip başarılı olmak gerekmektedir.

İşyeri Hekimliği sınav sonucu açıklandıktan sonra başarılı olanların kimlikleri belge ücretini yatırmaları için Ziraat Bankasına bildirilir. Ziraat Bankası İSGGM Kurumsal Tahsilat Hesabı’na sertifika ücreti yatırıldıktan en geç yedi iş günü sonra sertifika aktif hale gelir ve İSGKATİP’te tanımlanır.

İSG Profesyonelleri için Bakanlık’ça herhangi bir basılı sertifika gönderilmemektedir. Gerektiğinde İSGKATİP’ten sertifika çıktısı alınabilmektedir.

İSGKATİP üzerinde e-imzalı belgenizin oluşturulması için meslek bilginizin tarafınızca beyan edilmiş olması gerekmektedir. Meslek bilgisi beyanı için:

1- İSGKATİP’e kayıtlı kullanıcı olarak giriş yapmanız,

2- Ana sayfada bulunan “Bilgi Güncelleme” butonuna basmanız,

3- “Mesleği” kısmında mesleğinizi doğru olarak seçmeniz ve “Kayıt” butonuna basmanız gerekmektedir.

4- Bu işlemler tamamlandıktan sonra İSG Genel Müdürü tarafından sertifikanız e-imzalanacak ve İSG-KATİP üzerinden indirilebilir hale gelecektir.

 

Sertifika çıktısı almak için İSGKATİP’e giriş yaptıktan sonra soldaki menüden “Sertifikalar” bölümüne girilir. Açılan sayfada “Sertifika Detay Raporu” ikonuna tıklanır. Açıldığında sol üst köşeden çıktısı alınabilir veya bilgisayarınıza indirilebilir. E-imzalı Sertifika için ise: E-imzalı Sertifika İndir” ikonuna tıklanır. Açılan pencereden “Sertifika” ikonuna tıklanır. Sertifikanız bilgisayarınıza iner. Çıktısı alınabilir. Sertifikadaki tarih ve belge numarası kaşenizde yer almalıdır.

1.1.1 İŞYERİ HEKİMLİĞİ SERTİFİKA YENİLEME İŞLEMLERİ

Sertifikanın geçerlilik süresi beş yıldır. Beş yılın dolmasına 60 gün kala İSGKATİP’ten sertifika yenileme işlemi yapılabilir.

Bu işlem için; İSGKATİP’te sertifikalar bölümünde “Vize” sekmesinden başvuru yapılır. “Vizeler” butonunun aktif hale gelmesi için öncelikle “Sertifikalar” bölümünden vize yaptırılacak belgenin seçilmesi ardından sağ tarafta çıkan sertifika türü ve bilgilerinin yer aldığı satırın seçilerek mavi renge dönmesi gerektiği unutulmamalıdır.

Vize başvurularının durumu yine aynı “Vizeler” ekranı üzerindeki “Başvuru Aşaması” bölümünden takip edecek olup başvurusu uygun bulunanların kimlik bilgileri Ziraat Bankası Kurumsal Tahsilat hesabına bildirilecek ve TC kimlik numaralarına borç çıkacaktır.

Bu bölümden bankaya para yatırılması bilgisi verilir. Ziraat Bankasından para yatırıldıktan kısa bir süre sonra sertifika süresi uzatılmış olur.

Yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre vize süresinin sınırlandırılmış bir tarihi olmayıp vize süresi geçtiğinde belgeniz geçersize düşecek ve sistem belgeniz ile yeni sözleşme yapılmasına izin vermeyecektir. Mevcut sözleşmeleriniz 30 gün sonra sistemden düşecektir. Yapılacak vize başvurusu sonrası işlemler tamamlandıktan sonra belge tekrar geçerli hale gelecektir.

Vize başvuru açıklamasına “İşyeri Hekimi Sertifikamın vizesinin yapılmasını saygılarımla arz ederim.” yazılabilir. Sertifika vizesi başvuru adımlarını görsel olarak incelemek için tıklayınız

1.2 İSGKATİP

İSGKATİP, İş Sağlığı ve Güvenliği Profesyonellerinin işyerlerine yapılan atamalarının kayıtlı olduğu, sertifika ve vize işlemlerinin takip edildiği, resmi duyuruların paylaşıldığı Çalışma Bakanlığına ait bir sitedir.   

İSGKATİP’e e-devlet şifresi ile girilir.

İSGKATİP’e kendi sayfası üzerinden girişte sıkıntı yaşanıyorsa e-devlet üzerinden girilebilir.

İSGKATİP’te sözleşme yapılan OSGB ile anlaşılan dakika üzerinden önce “içe atama” yapılır. Sonra bu dakikaları geçmeyecek şekilde firmalara “dışa atama” yapılır. (Dikkat: İSGKATİP’te firmalara direk “içe atama” yapılmışsa OSGB yetkililere ile irtibata geçilerek düzelttirilmelidir. Aksi takdirde ileride vergi sorunları ile karşılaşılabilir.)

İSGKATİP ayda en az bir kez kontrol edilmelidir.

İSGKATİP’te firma seçtikten sonra “Detay Yazdır” seçilince sözleşmenin halen aktif olduğunu gösterir belge elde edilir.

1.3 SÖZLEŞMELER

OSGB üzerinden veya direk işyeri ile anlaşarak işyeri hekimliği yapacak olanlar işe başlamadan önce mutlaka sözleşme yapmalıdırlar. Bu sözleşme ileride olacak hak kayıplarını önlemek açısından önemlidir. Sözleşme örneği mümkünse önceden bir avukat veya mali müşavire incelettirilmelidir. Sözleşmenin her sayfası karşılıklı olarak imza altına alınmalıdır. En son sayfaya adı, soyadı, tarih ve imza atılır. Sözleşmenin bir nüshası işyeri hekimine verilir ve bu durum sözleşmede belirtilir. Sözleşmenin “Bir nüshasını teslim aldım” yazıp imzalanır.

Emekliler kamu kurumlarında ve belediyelerde çalışırsa emekli maaşından kesinti olur. Ancak bu kurumlarda OSGB üzerinden çalışırsa veya Kızılay’da ve özel sektörde çalışırsa herhangi bir kesinti olmaz.

OSGB’lerle sözleşme yapıldığında anlaşılan süre kadar iç görevlendirme yapılır. Ardından firmalara dışa görevlendirme yapılır. Hekimle tam zamanlı sözleşme yapılmasına rağmen İSGKATİP’te bazı firmalar içe atama bazıları dışa atama olarak görünüyorsa mutlaka OSGB yetkilileri ile görüşülerek bu durum düzeltilmelidir.

Kamuda çalışan hekimlerin ayda 30 saati geçmeyecek şekilde işyeri hekimliği yapma imkânı vardır. Bunu için İlçe Sağlık Müdürlüğüne çalışılacak işletmeyi de bildirecek şekilde dilekçe ile başvurulur. Onay gelince işyeri ile hekim arasında yapılan İSGKATİP sözleşmesinin bir örneği İlçe Sağlık Müdürlüğüne iletilir. Bu durum uzmanlık öğrencileri için de geçerlidir. Uzmanlık öğrencileri işyeri hekimliği yapmak istediklerine dair Ana Bilim Dalı Başkanlıklarına dilekçe ile başvurur. Uygun görülürse dilekçe dekanlığa iletilir.

(1219 Sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun 12. Madde (Değişik dördüncü cümle: 2/1/2014-6514/21 md.) Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan ve yöneticilik görevi bulunmayan tabipler ile aile hekimleri, kurum ve kuruluşlarındaki çalışma saatleri dışında ve kurumlarının izniyle aylık otuz saati geçmemek üzere iş yeri hekimliği yapabilir. Döner sermayeli sağlık kuruluşları ise kurumsal olarak işyeri hekimliği hizmeti verebilir. (Ek cümle: 2/1/2014-6514/21 md.) Tabipler, iş yeri hekimliği eğitimi alma ve iş yeri hekimliği belgesine sahip olma şartı aranmaksızın 10’dan az işçi çalıştıran az tehlikeli iş yerlerinin iş yeri hekimliği görevini yapabilirler. )

1.4 ZMSS

Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası işyeri hekiminin kendisi tarafından yaptırılır. Daha sonra sigorta bedelinin yarısı İşveren/OSGB tarafından karşılanır. Bu sigorta, hekimi sigorta tarihinden önceki on yıl ve sigorta bittikten sonraki iki yıl boyunca tazminat davalarına karşı güvenceye alır. Sigorta poliçesinde açıklama bölümüne mutlaka "işyeri hekimi" ibaresi yazdırılmalıdır. Birden fazla OSGB ile çalışılıyorsa Riziko Bilgileri Bölümüne satır ilavesi eklenir. ZMSS ile ilgili mevzuat için tıklayınız

1.5 İŞYERİ HEKİMLİĞİ İLE İLGİLİ MEVZUATLAR

Güncel mevzuatı www.mevzuat.gov.tr adresinden takip edilmelidir. Bu resmi bir site olup tüm mevzuatın en güncel halini göstermektedir. Diğer kaynaklardan elde edilen bilgilerde iptal edilmiş maddeler bulunabilmektedir. Bu siteden arama yapmanın en kolay yolu Google’a aradığınız kanun, yönetmelik vb. adını yazdıktan sonra yanına “mevzuat” yazarsanız doğru kaynağa ulaşırsınız. Ayrıca https://www.isvehekim.com/mevzuat adresinden işyeri hekimliği ile ilgili mevzuatlara ulaşılabilir.

1.6 İSG YAZILIMLARI

İSG ile ilgili tüm işlemleri kolaylaştırmak ve kayıt altına almak için kullanılan programlardır. Bu programı işveren kendisi temin edebilir. İşyeri hekiminin bağlı olduğu OSBG tercih ettiği bir yazılımı kullanabilir veya kendi yazılımını üretebilir. Programlar Çalışma Bakanlığının İBYS sistemine uyumlu olmak zorundadır.

Sadece web tabanlı çalışan İSG Programları kullanıldığında yazılım firması ile yapılan sözleşme bittiğinde verilere ulaşamama riski vardır. Yedeklemesi işyeri bilgisayarında da olursa böyle bir sorun yaşanmaz.

1.7 MEDULA

SGK’nın, sağlık provizyon sorgulaması, reçete ve rapor takibi gibi birçok işlemi yürüttüğü yazılımıdır. Adı “Medikal Ulak”tan gelir. İşyeri Hekimliği kapsamında reçete yazma, rapor verme vb işlemler için Medula’da kaydınızın olması gereklidir. Medulaya kaydolmak için;

Googleda "medula doktor" yazıp aratın. Çıkan sayfada "Kullanıcı Tanımlama İşlemleri"ne tıklayın. Çıkan sayfaya bilgilerinizi girin. Reçete kayıt sisteminde işyeri hekiminin çalıştığı ilin doğru olarak girilmesi önemlidir. Branş pratisyen veya uzmanlık varsa bu seçilmelidir. “İşyeri Hekimi” seçeneği işaretlenmemelidir. Bu sadece İşyeri Hekimliği Uzmanlığı yapanlar tarafından seçilebilir. Medulla kullanıcı adı TC numarasıdır. Medulla şifresi internetten alınabilir. Bu şifreyi alabilmek için Aile sıra no, hane no, cilt no gibi bilgilere ihtiyaç vardır. Bu bilgiler e-devlette nüfus işleri bölümünden edinilebilir. İşyeri hekimleri için “Tesis Kodu” “11-il plakası-9903” tür. Örneğin İzmir için “11359903”, Manisa için “11459903” şeklinde girilmelidir. Birden fazla ilde sözleşme yapıldıysa her il için ayrı tesis kodu gerekir.

Yazdığınız eposta adresine bir bağlantı geliyor. Ona tıklayın. Sonra bir de şifre geliyor. O şifreyi kaydedin. Medulaya ilk girdiğiniz sayfada "Yeni Medula Hekim" uygulamasına girişe girin. TC No ve şifre ile giriş yapın. Artık Medulaya tanımlısınız.

1.8 E-REÇETE ve E-İMZA

İşyeri hekimleri ancak “E-İmza” kullanarak “E-Reçete” programları üzerinden reçete yazabilirler. “E-İmza” satın alınıp bilgisayarınıza ilgili yazılımları yükledikten sonra reçete yazabilir hale gelebilirsiniz. E-Reçete yazmak için Sağlık Bakanlığının “Reçetem” programı (eski adı “renkli reçete” idi) veya özel sektör tarafından hazırlanmış ve yetkilendirilmiş programlardan herhangi biri kullanılabilir. İSGKATİP’ten firmalar işyeri hekimine ilk defa tanımlandıktan sonra sistemin işyeri hekimine bu firmadaki çalışanlar için reçete yazma izni vermesi bazen bir günü bulabilmektedir. SGK’nın cep telefonuna mesajla reçete kodu yollama hizmetinden yararlanmak isteyenler www.turkiye.gov.tr›sgk-cep-telefonu-bilgisi-beyan adresine telefon numaralarını kaydettirmelidirler. Reçete kayıt sisteminde işyeri hekiminin çalıştığı ilin doğru olarak girilmesi önemlidir. Branş pratisyen veya uzmanlık varsa uzmanlık alanı seçilmelidir. “İşyeri Hekimi” seçeneği işaretlenmemelidir. Bu sadece İşyeri Hekimliği Uzmanlığı yapanlar tarafından seçilebilir.

E reçete yazarken sorun çıkarsa reçete yazma programı farklı bir tarayıcıda açılarak tekrar denenmelidir.

Medulada “E Reçete Sorgu” bölümünden herhangi bir tarihte yazmış olduğunuz reçeteleri görebilirsiniz.

Eczanelerin Medula sistemine giriş için kullandıkları farklı yazılım firmalarının hazırlamış olduğu 7-8 program var. Bunlardan bir tanesi çalışanın işyerinin de sisteme girilmesini talep ediyor. Bu durumda e reçetede işyeri belirtilmemişse çalışan ilaçlarını alamıyor. Böyle bir sorunda çalışana reçetesini başka bir eczaneden alması söylenebilir.

Eczacı Odalarının aldığı karar doğrultusunda eczanelerin aylık işyeri hekimi reçetesi kotası bulunmaktadır. Bu kota dolduğunda reçete başka eczaneye yönlendirilir.

İzlemeye tabi ilaç; renkli reçeteye tabi olmayan ancak reçetesiz verilmeyen ilaçlardır.

Emekli olup da çalışmaya devam edenlerin SGDP’leri yatıyorsa reçeteleri ödenir. İşverene reçete yazılır ancak işveren emekli ve sadece şirketin ortağı konumunda ise yani SGDP’si yatmıyorsa reçetesi ödenmez.

Yeni emekliler işe girişinden sonra ilk ay içinde SGK’ya bildirgesi ulaşmadan ilaç alamazlar.

Türkiye’de çalışan yabancı uyruklulara reçete yazımı: Bu kişiler için düzenlenmiş olan “Oturma ve Çalışma” izin kartlarında “9” ile başlayan kimlik numaraları var. Bu numara ile reçete yazılabilir. Veya özel sağlık sigortası yaptırmışlarsa bu sigortanın anlaşmalı olduğu sağlık kuruluşları tarafından yazılabilir. Veya düz reçeteye yazılır, ücretini ödeyerek alabilirler.

İşyeri hekimi tarafından yazılan reçeteler bazı eczanelerce sistemde işyeri görülmediği için ödenmemektedir. Mevzuat gereği işyerinin reçetede olması gerekmiyor. Sorunun kaynağı eczanelerin kullandığı bazı otomasyon programlarından kaynaklanıyor. Bu programların çoğunluğu işyeri hekimi reçetesinde işyerinin yazılı olmasını talep etmezken birkaçı işyerinin yazılı olmaması durumunda reçeteyi onaylamamaktadır. Böyle bir durumla karşılaşınca çözüm yolu olarak çalışana ilaçlarını başka bir eczaneden alması söylenir.

İşyeri Hekimi, İSGKATİP’te kendisine atalı olan firmaların çalışanları dışında kimseye reçete yazamaz. Her ne kadar reçete yazma programları ve Medula bu konuda sistemsel olarak bir engel oluşturmamış olsa da ileride yaşanabilecek sıkıntıları önlemek açısından işyeri hekimi hizmet verdiği firmalar dışında kimseye reçete yazmamalıdır.

"İşyeri hekimleri veya birden fazla işyerine hizmet veren ortak sağlık birimlerince sadece yetkili oldukları işyerlerinde; 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde sayılan sigortalılara, bu işyerlerinin kamu niteliğinde olması halinde ise, bu sigortalılara ek olarak, 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde sayılan sigortalılara da SUT ve eki listelerde yer alan usul ve esaslar dahilinde reçete edilmiş ilaç bedelleri Kurumca karşılanır." Sağlık Uygulama Tebliği Madde 2.2. (6)